Một thực hành Khắc kỷ
Làm sao để ngừng suy nghĩ quá nhiều? Một thực hành Khắc kỷ
Để ngừng suy nghĩ quá nhiều, hãy nhận ra lúc một ý nghĩ không còn mang lại điều gì mới, viết các sự kiện ra tách riêng khỏi phán đoán của bạn về chúng, xác định một việc thuộc phần bạn cần làm, rồi chủ ý đặt ý nghĩ ấy xuống. Marcus Aurelius mô tả điều này là để cho phán đoán của bạn về một sự việc được nghỉ yên, để nó lặng yên.
Suy nghĩ quá nhiều mang cảm giác như đang giải quyết vấn đề, vì thế mà khó dừng lại. Nhưng suy nghĩ thực sự thì tiến về phía trước: nó đi đến một quyết định, một câu hỏi dành cho ai đó, hoặc một kế hoạch. Suy nghĩ quá nhiều thì đi vòng tròn. Bạn tua lại một cuộc trò chuyện, tập dượt một câu trả lời mà bạn sẽ không bao giờ gửi, hoặc lật đi lật lại một quyết định cho đến khi lựa chọn nào cũng có vẻ sai.
Các nhà Khắc kỷ sẽ nói rằng vòng lặp ấy được nuôi bởi một phán đoán mà bạn chưa xem xét: rằng bạn phải chắc chắn rồi mới hành động, rằng bạn phải biết họ có ý gì, rằng lẽ ra bạn phải làm tốt hơn. Marcus viết cuốn “Suy tưởng” một phần là để bắt những phán đoán ấy lại trên giấy, và nhiều ghi chép của ông chỉ là vài lời nhắc nhở giống nhau, lặp đi lặp lại, vì ông cần đến chúng hết lần này đến lần khác. Đó là bức tranh trung thực về thực hành này. Bạn sẽ không thể nghĩ một lần mà thoát hẳn, nhưng bạn có thể ngày càng nhận ra vòng lặp nhanh hơn.
Thực hành Khắc kỷ 5 phút khi suy nghĩ quá nhiều
Thực hành này hiệu quả nhất trên giấy, nơi vòng lặp không thể tự viết lại chính nó.
- 1Bắt lấy vòng lặp.
Hãy hỏi: ý nghĩ này có đem lại cho tôi điều gì mới không? Nếu bạn đã đi đến cùng một điểm ba lần, đó là một vòng lặp, không phải một mạch lập luận. Gọi tên nó (tôi lại đang tua lại rồi) đã là một bước ra ngoài.
- 2Tách sự việc khỏi lời phán xét.
Viết hai dòng. Điều đã xảy ra: cô ấy chưa trả lời tin nhắn của tôi. Điều tôi thêm vào: cô ấy bực tôi và tôi đã làm hỏng mọi thứ. Chỉ có dòng đầu tiên là chắc chắn.
- 3Tìm phần thuộc về bạn.
Hãy hỏi xem trong tình huống này có điều gì thực sự nằm trong tầm tay bạn ngay lúc này không. Nếu có, hãy gọi tên nó trong một câu. Nếu không, hãy nói thẳng như vậy. Câu trả lời nào cũng chấm dứt cuộc tìm kiếm.
- 4Quyết định, hoặc hẹn giờ để quyết định.
Hoặc làm ngay một việc nhỏ, hoặc viết ra khi nào bạn sẽ nghĩ lại về nó: chín giờ sáng mai, sau khi tôi nói chuyện với anh ấy. Tâm trí buông ra dễ hơn khi câu hỏi đã có thời điểm và chỗ của nó.
- 5Quay về với điều đang ở trước mặt.
Hướng sự chú ý sang việc cụ thể tiếp theo: rửa một chiếc cốc, bước đến bên cửa sổ, đọc một trang sách. Marcus gọi đây là sống trong hiện tại. Đó không phải là trốn tránh. Đó là nơi cuộc đời bạn thực sự đang diễn ra.
Các nhà Khắc kỷ đã viết gì?
Nếu những điều làm bạn bất an không tự tìm đến bạn, thì theo một cách nào đó, chính bạn tìm đến chúng. Hãy để phán đoán của bạn về chúng được nghỉ yên, và chúng sẽ lặng yên. Người ta sẽ không thấy bạn đuổi theo hay né tránh chúng.
Những điều làm bạn bất an phần lớn không đuổi theo bạn. Chính bạn cứ quay lại với chúng. Lời khuyên của Marcus không phải là chống lại ý nghĩ, mà là thôi nuôi nó bằng những phán đoán mới, để nó tự lặng đi.
Thêm về phán đoán và tâm trí →Hãy tách khỏi lý trí của bạn mọi điều người khác làm hay nói, mọi điều bạn đã làm hay đã nói, và mọi điều tương lai làm bạn bất an. Hãy giải phóng năng lực trí tuệ khỏi định mệnh, sống trong sạch và không vướng bận, gắng chỉ sống trong hiện tại.
Một danh sách ba phần đáng giữ lại: điều người khác làm hay nói, điều bạn đã làm hay đã nói, và điều tương lai có thể mang đến. Đó là ba nơi mà suy nghĩ quá nhiều thích trú ngụ, và không nơi nào trong số đó là hiện tại.
Những ý nghĩ thường trực định hình tính cách tâm trí bạn, vì tâm hồn nhuốm màu những ý nghĩ của nó. Vậy hãy nhuộm nó bằng một chuỗi ý nghĩ bền bỉ: ở đâu con người có thể sống, ở đó họ cũng có thể sống tốt.
Điều bạn nghĩ đến thường xuyên sẽ trở thành màu sắc của tâm trí bạn. Điều này đúng theo cả hai chiều: tua đi tua lại những nỗi lo định hình bạn, và một thói quen nhỏ mỗi ngày là quay về với phần thuộc về mình cũng vậy.